bitloos paardrijden petra mensink PMC bitloos hoofdstel cursus les

Bitloos Paardrijden

Kennisbank - Online Academy - Webshop PMC bitloos


Waarom de neus altijd vr de loodlijn dient te zijn

Een artikel van Karel de Lange

In de FEI/KNHS-regels (artikel 401.6) staat deze voorwaarde als volgt omschreven:
The head should remain in a steady position, as a rule slightly in front of the vertical, with a supple poll as the highest point of the neck, and no resistance should be offered to the rider.
Het hoofd moet in een stabiele positie blijven, in de regel iets voor de verticaal, met de tweede nekwervel als het hoogste punt van de nek, en er mag geen weerstand geboden worden aan de ruiter.
Zie onderstaande foto.

bitloos dressuur hoofdstel aanleuning nageeflijk

Deze regel is niet zomaar tot stand gekomen. De oude masters hebben destijds heel goed gekeken hoe het paard precies zijn hoofd in de beweging draagt en waarom. Voor het paard zijn het hoofd en de hals de balanceerstok waarbij het hoofd bepalend is voor de richting die het paard gaat en de balans van de totale massa tijdens de beweging.
Om in balans te kunnen bewegen, moet het paard zijn achterhand kunnen laten dalen om een rijzende voorhand en een gewichtsverplaatsing van de voor- naar de achterhand mogelijk te maken. Alleen dan kan het paard zich zuiver in balans voortbewegen waarbij het totaal te verplaatsen gewicht zuiver gelijk over de dragende benen wordt verdeeld.
Om een gewicht in balans te verplaatsen moet het gewicht stabiel zijn. Dat doet een paard door zijn hoofd en hals in de draf iets terug te brengen waardoor de lange rugspier wordt aangetrokken die het bekken weer aantrekt en tegelijkertijd de beweeglijke lendenwervels als het ware vastzet waardoor de ledematen de stabiele massa in balans en volmaakte harmonie kunnen heffen.

Het spreekt voor zich dat deze in het oog springende harmonie alleen mogelijk is als de skeletverhoudingen zuiver op elkaar zijn afgestemd. Het zijn niet de spieren die een paard optimaal laten bewegen en ze zijn evenmin verantwoordelijk voor een langdurige prestatie, maar de zuiver op elkaar afgestemde skeletonderdelen vormen de verbinden factor.
Aan de voorkant moet de massa dus ook stabiel gemaakt worden. Als een paard nu zijn hoofd lichtjes naar voren buigt, wordt de lange rugspier verbonden met de hals (alleen de atlas en de draaier van de halswervels zijn beweeglijk) en het bekken lichtjes aangetrokken waardoor de romp aan de voorzijde stabiel wordt. Dit is ook de reden dat de schoft voldoende hoog en lang moet zijn om de lange rugspieren voldoende ruimte te bieden tijdens het opheffen van de romp aan de voorkant.

bitloos dressuur hoofdstel aanleuning nageeflijk

De spier (rood) is de brachiocephalicus (rechts en links van de halswervels), verbonden met de nekwervels en de romp. Hij passeert bij dit proces niet of amper door de smalle doorgang aan de onderkant van de S-vormige halswervels en drukt daardoor tegen de onderkant van deze halswervels die daardoor in een sterkere boog gewelfd worden om het voorwaarts bewegende gewicht te kunnen opvangen.
De brachiocephalus is aan de onderzijde ook significant breder dan aan de bovenzijde en loopt dus bij het afbuigen van de nek als ware klem tegen de S-vormige halswervels. Als de nek wordt afgebogen tot aan het punt dat de neus vr de loodlijn en de 2e nekwervel het hoogste punt is, wordt de brachiocephalicus aan beide zijden evenveel aangetrokken en zorgt dit proces ervoor dat de romp ook aan de voorzijde optimaal stabiel tijdens de beweging is.
Op het moment dat de neus achter de loodlijn komt en de nek niet meer het hoogste punt, is de massa niet meer stabiel maar ook niet meer in balans en dus gaat het paard op de voorhand lopen. De nek is dan niet meer natuurlijk gewelfd maar in een onnatuurlijke krul getrokken en dat levert geheid onbalans en altijd fysieke schade op.

bitloos dressuur hoofdstel aanleuning nageeflijk

Maar er is nog meer aan de hand als de neus niet meer vr de loodlijn is. Bij een goedgevormd hoofd liggen de neusgaten hoog waardoor tijdens de beweging met het hoofd vr de loodlijn de lucht ook gemakkelijk naar binnen kan stromen. Als wij hardlopen, brengen we ons hoofd ook iets naar achteren en steken we onze neus iets omhoog om de luchtinstroom te vergemakkelijken. We hoeven dan minder onder onze ademhalingsspieren in te zetten en dat betekent niet alleen minder energieverbruik, maar ook minder slijtage en vermoeidheid en dus meer efficiency zoals dit tijdens de evolutie optimaal ontwikkeld is.

bitloos dressuur hoofdstel aanleuning nageeflijk

Dat gaat dus ook voor het paard op, maar er is nog meer aan de hand. Als je het hoofd en diens bewegingen goed bestudeert, dan zie je dat wanneer het paard achter de loodlijn wordt geforceerd de luchtinstroom beperkter wordt en het paard veel meer met de ademhalingsspieren moet pompen om de zuurstofopname op peil te houden. Daarom zweten deze paarden ook direct en extreem als ze bij de rollkurpraktijken zelfs helemaal met de kin op de borst worden getrokken.

bitloos dressuur hoofdstel aanleuning nageeflijk

De schade gaat dan bij deze rollkur getrainde paarden nog verder. Ze krijgen allemaal een onderhals omdat de brachiocephalicus voorbij de onderste halswervels wordt getrokken en daar blijvende schade aanricht. Maar ook de zuurstofvoorziening naar hersenen komt in het geding. Daarom zie je bij deze paarden ook altijd die angstige en moedeloze blik in hun ogen als ze in een onnatuurlijke positie met het hoofd worden geforceerd. Bij een paard dat in zo'n onnatuurlijke houding met het hoofd wordt geforceerd krijgen ook de hersencellen onvoldoende zuurstof en dat levert dan weer die moedeloze en angstige oogopslag van deze paarden op. Als de hersencellen onvoldoende van zuurstof worden voorzien, sterven ze af. Hersencellen worden praktisch niet nieuw aangemaakt en als er hersencellen afsterven heeft dit ook een impact op de aansturing die daardoor vermindert en geblokkeerd kan worden. En juist bij de rollkurpaarden zien we dat juist zij last krijgen van hartritmestoornissen en in de ergste gevallen zelfs zomaar de pijp uitgaan. Tja en dan gaat men er wat schoudertrekkend bijstaan en leutert dat dit bij mensen ook gebeurt. Maar dat zijn helemaal geen vergelijkbare omstandigheden.

De beste verbinding is geen verbinding en waar het paard zuiver natuurlijk met de nek als hoogste punt en met de neus vr de loodlijn loopt. Dat dient door de juryleden te worden beloond en niet als het paard met een strakke teugel en een hangende ruiter achter de loodlijn loopt en men dit volkomen ten onrechte een goede verbinding noemt.

bitloos dressuur hoofdstel aanleuning nageeflijk

Een disfunctionele en onnatuurlijke verbinding kan gewoon nooit goed zijn. Wat deze juryleden(en de hippische pers) tegelijkertijd ontgaat, is dat zulke paarden met de zogenaamde goede verbinding nooit in balans maar altijd op de voorhand gaan.

Balans en harmonie = schoonheid = tijdloos

bitloos dressuur hoofdstel aanleuning nageeflijk

Op mijn verzoek en met toestemming van Jossy plaats ik hier graag deze bitloze foto van Jossy Reynvoet - Bitless Art of Riding with Veloz.

bitloos dressuur hoofdstel aanleuning nageeflijk


Waarom de neus altijd vr de loodlijn dient te zijn is een blog van Karel de Lange op Facebook, d.d. 21 juli 2019.
Geplaatst met toestemming d.d. 4 september 2019.

Gerelateerde blogs