bitloos paardrijden petra mensink PMC bitloos hoofdstel cursus les

Bitloos Paardrijden

Kennisbank - Online Academy - Webshop PMC bitloos


De ommekeer

Mijn eigen verhaal

bitloos zonder bit rijden petra mensink

Hoe het allemaal begon

Toen ik 11 jaar was, mocht ik van mijn ouders eindelijk op paardrijdles, waar ik al jaren om liep te vragen. Samen met mijn zus ging ik wekelijks naar de plaatselijke manege, en dat wekelijks werd al gauw drie vier keer in de week. Ik hielp graag mee in en rond de stallen en met de paarden en pony's, en naarmate ik zelf meer rijervaring kreeg, hielp ik mee met de beginnerslessen. Ook heb ik twee verzorgpaarden gehad, waarmee ik op landweggetjes en in de wei reed omdat er geen rijbak aanwezig was. Toen de manege jaren later in andere handen overging en een handelsstal werd, voelde ik me er niet meer thuis en ben ik met de rijlessen gestopt.
In de jaren daarna heb ik tijdens vakanties veel strand- en bosritten gemaakt en dat was telkens enorm genieten. Toen begin 2000 iets in mijn leven gebeurde waardoor ik het roer voor mezelf heb omgegooid, besloot ik mijn grote passie voor paarden weer op te pakken. Ik ging weer lessen, met buitenritten mee en op paardrijdvakanties, en zo kwam ik weer terecht tussen de paarden, waar ik me zo thuis voelde.

Ierland

In de zomer van 2002 ging ik samen met een vriendin op paardrijdvakantie op de Horse Holiday Farm aan de noordwestkust van Ierland. Daar had ik de Tinker Clover de hele week tot mijn beschikking; van 's morgens vroeg uit de wei halen, verzorgen, opzadelen en de hele dag op zijn rug het Ierse land en de kust verkennen, tot 's avonds bij terugkomst weer een uitgebreide verzorging, naar de wei brengen en een laatste knuffel voor het slapen gaan.
Mijn gevoel voor 'het paard' is die week immens sterk geworden. Voorzichtig vroeg ik aan de eigenaar of Clover te koop was, maar helaas was Clover net verkocht en zou hij over twee weken naar Duitsland overgevlogen worden.
Na die week viel het afscheid van Clover mij zwaar en tegelijkertijd wist ik dat hij me iets heel moois had gegeven, namelijk dat het tijd was voor mijn eigen paard. Argumenten als 'geen tijd' en 'geen geld' gingen overboord en ik vertrouwde er op dat mijn toekomstige paard op mijn pad zou komen.

En daar was ze!

Het was slechts vier weken later toen ik na afloop van de les te horen kreeg dat er een mooie, zwarte KWPN merrie op stal was gekomen voor de verkoop. Mijn hart maakte een sprongetje en ik wilde haar dolgraag zien. En daar stond ze, mijn droompaard. Ik was op slag verliefd op dit prachtige dier.
De volgende ochtend heb ik met haar gereden, en ondanks dat ze helemaal niet lekker 'zat' (ze gooide enorm hoog op), twijfelde ik geen moment of ik haar wel of niet zou kopen. Ook hebben we een buitenrit gemaakt, waarna de keuring volgde en ik op 24 september 2002 de trotse eigenaar was van dit prachtige en bijzondere paard. Haar officile naam Jolanda vond ik niet mooi en ook niet bij haar passen, en na wat gepuzzel heb ik haar de naam Jovarna gegeven.

De eerste maanden

Al gauw bleek Jovarna niet het vitale en relaxte paard te zijn zoals ze dat aanvankelijk leek. Ze had veel bloedneuzen en na een onderzoek op de kliniek bleek de oorzaak daarvan niet echt duidelijk, maar bleek ze wel zware bloedarmoede te hebben en zwaar verzuurd te zijn. Tegen de tijd dat ze weer opgeknapt was, verwondde ze zichzelf in de paddock en moest ze herstellen van een beenwond. Omdat we in die periode niet konden rijden, wilde ik toch zoveel mogelijk tijd met haar doorbrengen en haar uit de stal halen, en ben ik veel met haar aan de hand gaan wandelen. Dat heeft er voor gezorgd dat we elkaar op een andere manier steeds wat beter leerden kennen.
Toen ze helemaal hersteld was, konden we weer rijden en meteen meedoen aan de clubkampioenschappen. Ik had een wedstrijdtenue aangeschaft en spullen om haar te toiletteren, en hoewel we de dressuurproefjes wonnen en eerste werden in die klasse, vond ik er helemaal niets aan. De stress, de onderlinge venijnigheid en het fanatisme waren overduidelijk niet mijn ding en ik besloot niet meer aan wedstrijden mee te doen.

Ik had Jovarna gekocht met de bedoeling om samen veel buitenritten te maken en daar wilde ik me nu ook veel meer op toeleggen. Maar ook dat ging niet van een leien dakje. Het passeren van een weiland met paarden was een ramp en ook durfde ze niet alleen met mij het bos in. Wandelen aan de hand lukte wel, maar rijdend moest er altijd een andere combinatie met ons mee. En tijdens die ritten was ze erg op haar hoede en raakte ze dikwijls in paniek. Dan spande ze zich in haar hele lijf, ging ze op de noodrem, draaide ze zich abrupt om, ging ze steigeren en werd ze totaal onbereikbaar voor mij. Daarna ging het dan wel weer en konden we onze rit vervolgen. Desondanks hield ik mijn doel voor ogen om met z'n tweetjes op pad te gaan en door veel vertrouwen op te bouwen, aan de hand te wandelen en stapsgewijs te wennen aan het 'zelfstandig voorop' lopen, konden we na verloop van tijd met z'n tweetjes het bos in. En zo groeide Jovarna van een paard dat achter iedere boom een bosjesmonster zag, vaak helemaal hyper werd en met spanning in haar lijf liep, tot een paard dat het werkelijk leuk ging vinden om er samen met mij op uit te gaan en lekker relaxed in het bos te banjeren. Soms raakte ze nog wel in paniek en begon ze te steigeren, maar dat waren incidentjes en daar leerde ik prima mee om te gaan. Wat hierin zeker meehielp, was mijn stabiele zit, waardoor ik de steigerpartijen, noodstops en abrupt omdraaien goed uit kon zitten en ook geen angst had om te vallen.

Angst

Tot Jovarna in de zomer van 2003 op de terugweg aanhoudend bleef steigeren en telkens loodrecht overeind stond. Tijdens die steigerpartij haalde ze bij het neerkomen met haar achterhoeven uit naar een stalgenoot die door de klap bewusteloos op de grond neerviel. Jovarna was drijfnat van het zweet, ze had opengesperde, rode neusgaten en ogen vol angst, en het is me nog een raadsel hoe ik haar lopend aan de hand naar stal heb gekregen. Mijn stalgenoot had 'gelukkig' slechts een hersenschudding en is goed hersteld. Voor mij was het een dermate dramatische en angstvallige gebeurtenis dat de angst er bij mij goed in zat. Ik ben wel weer kleine stukjes buiten gaan rijden, maar dan bonkte m'n hart in m'n keel en waren we beide erg gespannen. De angst voor weer zo'n heftige paniekaanval of zelfs erger dan dat, zat er goed in. En ik realiseerde me dat dit niet langer door kon gaan en dat ik een andere en voor mij nog onbekende weg in moest slaan.

Paardentaal

Ik ben op Internet gaan zoeken en kwam terecht op websites over Natural Horsemanship en natuurlijk paarden houden. Het voelde als thuiskomen! Ik heb het Freestyle boek van Voest aangeschaft, ben begonnen met de eerste beginselen van het grondwerk, en heb me verdiept in paardentaal en het wezen paard. Dit was een verdiepingslag die een wereld voor me geopend heeft. Iedere dag nam ik de tijd om samen met Jovarna vanaf de grond te werken en met haar te communiceren, en met veel geduld en inlevingsvermogen groeiden we geleidelijk aan steeds dichter naar elkaar toe.
Ook gingen we samen een weekje op vakantie, waar we heerlijke dagritten hebben gemaakt en ik tot mijn grote verrassing mijn hart kon ophalen met het kijken naar de vele Natural Horsemanship video's die in de barn lagen. En als extra cadeautje heeft iemand mij op weg geholpen bij het grondwerk, waardoor ik nog beter leerde te communiceren met lichaamstaal. Ik voelde Jovarna naar me toegroeien en hoe ze in haar rust kwam. Ons weekje op de ranch samen heeft ons dichterbij elkaar gebracht, het wederzijds vertrouwen was enorm gegroeid en we zijn als een twee-eenheid naar huis gegaan.
Wat ik wel heel erg vond, was dat ze daar aarzelend haar stal in liep, om zich heen en mij aankeek alsof ze wilde zeggen "Moet ik hier nu echt weer in?". Ze had gelijk, dat wilde ik niet meer voor haar. Dus ging ik op zoek naar een plek waar ze lekker buiten in een kudde kon leven, zoals op de ranch.

Vervolg

Het heeft een tijdje geduurd voordat ik een goede en geschikte plek voor haar vond, maar uiteindelijk kon ik Jovarna drie maanden later verhuizen naar een mooie plek bij een boer, 22 km van mijn huis. Daar kwam ze in een kleine, stabiele kudde in de wei. Ondanks dat een verhuizing altijd stress met zich meebrengt, zag ik haar zienderogen opbloeien en in haar kracht komen. Haar ogen werden zachter, en haar uitstraling en gedrag straalden ontspanning en tevredenheid uit. Ik was blij dat ik haar na ruim een jaar eindelijk een paardwaardige plek had gegeven waar ze volledig paard kon zijn!
Nu was het ook hoognodig tijd om de ijzers te laten verwijderen en sterke, gezonde hoeven te kweken. Ik liet een zadelmaker komen om een nieuw zadel voor haar te laten aanmeten, en toen de winter naderde, kreeg ze geen dikke winterdeken meer op en kon ze vrij bewegen met haar eigen, dikke wintervacht.
Ik weet niet meer wanneer het steigeren is gestopt, maar dat gebeurde nog nauwelijks en behoorde uiteindelijk volledig tot de verleden tijd.

Bitloos

Als laatste stap wilde ik Jovarna zonder bit gaan rijden. Ik begon te experimenteren in de rijbak met een halster en zelfs optomingloos. Dan oefende ik met haar de wendingen, tempowisselingen, overgangen, halthouden en voor- en achteruit gaan, puur op basis van zit, houding, focus en energie. Het ging allemaal wat spelenderwijs, en het leek me werkelijk ultiem om ook zonder bit serieus te dressuren en buitenritten te maken.
Mijn bekapper reed en mende bitloos. Ik gooide een balletje bij hem op en sprak ook mijn zorg uit over 'die druk op de neus'. Zijn reactie vergeet ik nooit meer. Hij keek me aan en zei: "Wat denk je wat die druk van een bit in de mond doet?!" Dat was een enorme eyeopener voor mij, hij had z gelijk!
En toen is mijn zoektocht naar een bitloos hoofdstel begonnen. Eerst heb ik zelf de LibraRB geknoopt met een dik bontje om de neusriem. Het rijden zonder bit was aanvankelijk wat zoeken, zowel voor mij als voor Jovarna, maar na 10 minuten ontspande ze volledig, en wel op een manier zoals ik dat niet van haar gewend was. Het voelde ook heel licht aan tussen ons, alsof we nu pas echt verbinding hadden tijdens het rijden.

Bitloos naar buiten

Na een paar keer bitloos in de bak wilde ik ook zonder bit het bos in, zodat we definitief afscheid konden nemen van dat stuk ijzer in haar mond. De eerste keer op buitenrit heb ik zowel het bithoofdstel als de Libra omgedaan. Ik ben met de Libra gaan rijden; de teugels van het bit hingen losjes voor het zadel en deed ik verder niets mee. Het ging geweldig, ik ervaarde dat ik het bit helemaal niet nodig had, ook niet wanneer Jovarna iets spannend vond en ook niet wanneer ze vanuit de galop terug moest naar stap of halthouden. En dat was meteen de laatste keer dat ik Jovarna ooit nog een bit in heb gedaan.
Ik heb een paar bitloze hoofdstellen aangeschaft en de keuze viel al snel op de meest zachte uitvoering, namelijk een lederen hoofdstel met een brede en dik gepadded neusriem. Deze vond Jovarna het fijnst dus daar zijn we sindsdien mee gaan rijden.
Ik weet nog goed toen we voor het eerst met dit zachte hoofdstel een bosrit maakten. We waren lekker aan 't banjeren en genieten, toen Jovarna op een gegeven moment stil ging staan. Terwijl zij lekker relaxed om zich heen stond te kijken, haar hoofd opzij deed en we een diep oogcontact hadden, voelde ik wat ze me duidelijk maakte. En dat maakte mij intens gelukkig en dankbaar.

bitloos

Bitloos dressuur

Mijn instructrice stond voor het voldongen feit dat ik alleen nog bitloos wilde rijden en dus ook zonder bit wilde lessen. Hoewel ze er geen ervaring mee had, stond ze er helemaal voor open en was het voor haar even zoeken welke aanwijzingen ze me nu kon geven. Al gauw ontdekte ze dat 'even inwerken' niet meer werkte en dat de focus nu veel meer lag op mijn zit- en beenhulpen. Ook voor haar was het opvallend dat Jovarna zonder bit zo ontspannen liep en haar lichaam veel beter ging gebruiken. Ze gebruikte haar bil- en buikspieren beter dan ooit, liet haar rugspieren los, droeg mij veel beter en liep prachtig nageeflijk zonder dat ik aan de teugels kwam. Ik ben veel bewuster gaan rijden met mijn zit, houding, lichaamstaal, focus, balans en energie, en met Jovarna's reacties daarop. Dat was een enorme vooruitgang.
De totale ontspanning tijdens het rijden was het laatste stukje ontspanning waar ik naar op zoek was bij Jovarna. En het was het laatste stukje vrijheid en vertrouwen dat Jovarna nodig had om zich te knnen ontspannen.

Leerweg

In die jaren bleef ik mezelf doorontwikkelen. Ik heb boeken gelezen over de belevingswereld en de natuurlijke behoeften van het paard. Ik heb opleidingen en cursussen gevolgd, aan workshops en clinics meegedaan, en lessen gehad van verschillende instructeurs en stromingen. In korte tijd heb ik ontzettend veel geleerd, en telkens wanneer ik nieuwe inzichten had gekregen en me dingen eigen had gemaakt, kwamen er nieuwe uitdagingen bij waar ik vervolgens weer mee aan de slag ging.
Waar ik enorm in gesterkt ben, is nooit dingen zomaar aan te nemen "omdat dat nu eenmaal zo is, omdat iedereen het zo doet, omdat we dat zo hebben geleerd en omdat we het altijd zo hebben gedaan". Er wordt veel onzin verkondigd in de paardenwereld, waar paarden uiteindelijk de dupe van zijn. Mijn uitdaging was vragen te stellen, kritisch te zijn en op onderzoek uit te gaan. Het was niet altijd makkelijk, maar ik genoot van alle kennis die ik vergaarde en de ervaringen die ik op deed, en dat ik dit alles met Jovarna kon delen en toepassen. Zij was op mijn weg mijn belangrijkste mentor.

Bitloos actief

Omdat bitloos zo'n enorme impact had op Jovarna en op mij, en ik vier bitloze hoofdstellen ter beschikking had, ben ik anderen gaan helpen bij het bitloos rijden. Het gaf mij enorm veel voldoening om paard en ruiter te zien veranderen, genieten en opbloeien, en hier mijn steentje in bij te dragen.

Daar bleef het niet bij, ik wilde mer doen. Als eerste activiteit heb ik samen met iemand een poging gedaan een landelijke bitloze dressuurwedstrijd te organiseren. In eerste instantie zag dat er veelbelovend uit, maar naarmate onze plannen concreter werden, haakten de deelnemers stuk voor stuk af en hadden we niets om aan de KNHS te laten zien. Die wedstrijd ging dus helaas niet door, maar ik ging niet bij de pakken neerzitten en besloot een groepje mensen te verzamelen om met z'n allen tch iets neer te zetten. Ik richtte een klein besloten forum op en heb een paar mensen uitgenodigd die zich ook enigszins actief bezighielden met bitloos, om samen te brainstormen over het hoe promoten van bitloos. En zo is in 2007 de Nederlandse Vereniging Bitloos Paardrijden (de NVBP) ontstaan.
Hoewel vrij snel na de bestuursvorming de n na de andere alweer afhaakte, bleven we met vier mensen actief en zijn we op het gebied van bitloos van grote betekenis geweest, zowel richting ruiters als de KNHS.
Een jaar na de oprichting van de NVBP ben ik in 2008 met deze website www.bitloospaardrijden.info mijn eigen bitloos project gestart. Er was nog veel werk aan de winkel en zo kon ik mijn missie op geheel eigen wijze voortzetten.

Mijn paarden

Naast alle leer- en groeiprocessen heeft Jovarna mij nog een ander groots geschenk gegeven. Het was op de stalling bij de boer dat mijn wens naar een veulen begon te leven. Ik was er nog wat onzeker over, maar toen bleek dat iemand die ik kende een prachtige bonte KWPN hengst had die Jovarna kon dekken, kon ik de beslissing weloverwogen maken.
Donderdag 2 juni 2005 was het zover en gingen we naar de hengst waar ze op een natuurlijke manier is gedekt. Het ging er heel rustig aan toe en het was meteen de eerste keer raak: Jovarna was drachtig!
Vlak daarna heb ik Jovarna verhuisd naar een nieuwe stalling, waar ze samen met een andere drachtige merrie in de wei kwam. Het was een geweldige periode waarin ik genoot van haar zwangerschap en van het beweeglijke veulentje in haar buik dat zo mooi reageerde op mijn handen en mijn stem.
In de nacht van 9 op 10 mei 2006 is Jovarna bevallen van een prachtig zwart merrieveulen: Banouck. Wat een intense ervaring was dat, mijn eigen veulen ter wereld zien komen...! Banouck is gezond en zorgeloos opgegroeid in de wei, samen met haar moeder en twee andere merries met veulens. Het was een heerlijke kudde waar ik iedere dag urenlang van genoot; het observeren van de kudde, van trotse en geweldige moeder Jovarna en van mijn kleine, vrolijke veulen Banouck.

bitloos

Een jaar later is Banouck naar de naastgelegen wei gegaan om zelfstandig te worden temidden van haar leeftijdsgenootjes. Het afspenen en het integreren in de jonge groep ging hartstikke goed. En hoewel ze voortaan beide met hun eigen kudde in verschillende weilanden leefden, verloren ze elkaar niet uit het oog. Wanneer de afstand tussen de weilanden wat groter was, ging ik dikwijls met Jovarna naar de jonge kudde toe, of met Banouck naar de volwassen kudde. Gewoon even langs wandelen, grazen en elkaar begroeten. Het was mooi om te zien hoe hecht ze waren, en toch heel zelfstandig en onafhankelijk van elkaar op en top happy waren in hun eigen kudde.
Tegen de winter zouden de andere paarden weer op stal gaan en ruim voor die tijd heb ik Banouck en Jovarna weer herenigd, waarna ze samen de hele winter in de wei konden blijven. In overleg met de stalhouders heb ik er twee kuddemaatjes bij gezocht, zodat ze gezelschap hadden van andere paarden en Banouck ook kon blijven spelen en ravotten.

Na die winter heb ik eindelijk mijn grote droom kunnen verwezenlijken en heb een boerderijhuisje kunnen kopen met een groot stuk land erbij voor mijn twee paarden. En inmiddels wonen ze alweer 9 jaar bij mij aan huis. Ze lopen het hele jaar door dag en nacht lekker in de wei en/of paddock en hebben een ruime loopstal waar ze zelf in en uit kunnen wanneer ze maar willen. Banouck is uitgegroeid tot een prachtige volwassen merrie en haar karakter is geweldig. In sommige opzichten lijkt ze op haar moeder, in andere opzichten juist weer helemaal niet. Banouck is nu 11 jaar en dat was Jovarna's leeftijd toen zij bij me kwam. Jovarna - inmiddels 26 jaar - droeg een heel verleden met zich mee, terwijl Banouck heel veilig is opgegroeid in een paard-natuurlijke omgeving. Zij kent geen bit, ijzers, sporen, zweep, stalopsluiting, dekens, krachtvoer, een ruwe omgang, een dwangmatige manier van trainen en rijden of allerlei verschillende eigenaren en stallen, zoals Jovarna dat allemaal heeft meegemaakt. Hierdoor is Banouck een heel puur en open paard gebleven en dat vind ik heel kostbaar. Ik ben supertrots op beide paarden en ik geniet van de dagelijkse omgang en de verzorging, en het feit dat ik ze dag en nacht om me heen heb. Dit is pure rijkdom voor mij!

bitloos

Bitloze missie

Op het bitloze pad ben ik sinds medio 2004 actief; eerst op persoonlijke titel en sinds ruim 5 jaar bedrijfsmatig. Vanuit mijn jarenlange expertise met bitloos en mijn drijfveer de meest comfortabele optoming op de markt te zetten, heb ik de PMC bitloos lijn ontwikkeld. De basis van deze optomingen is de brede en zacht gepadded neusriem van Jovarna's hoofdstel, die essentieel is voor een optimale drukverdeling en daarmee een zachte inwerking en een ontspannen, eerlijke samenwerking.

Naast het schrijven van artikelen en blogs, het verzamelen van onderzoeken en het maken van educatieve video's op YouTube, heb ik de Bitloos Paardrijden Online Academy ontwikkeld.
De Online Academy bestaat uit cursussen en een membership waarin ruiters leren mt hun paard te rijden in plaats van p hun paard. Want dat is in mijn beleving een wereld van verschil.

Ook heb ik een boek geschreven met de titel Zorgeloos bitloos - zacht en subtiel paardrijden. In dit boek ga ik dieper in op uitspraken, misvattingen en veronderstellingen, en op onderwerpen waar ik op de website over schrijf. Het is een zeer leerzaam boek vol uitleg en onderbouwingen en het geeft de lezer veel inzichten en handreikingen om - net als ik en velen met mij - zorgeloos bitloos te gaan rijden met hun paard.

Met mijn werk hoop ik bewustwording op gang te brengen en duidelijkheid te scheppen in wat een bit - en ook een scherpe neusriem - doet met een paard. Ik wil de boodschap overbrengen dat ieder paard bitloos gereden kan worden, op een zachte, subtiele manier, zonder pijninwerking of angst daarvoor. Het mooiste zou zijn dat bitloos straks als gangbaar wordt gezien in plaats van een bit, of liever nog zie ik afschaffing van het bit. Wie weet ga ik dat in een volgend leven meemaken.

bitloos zonder bit rijden petra mensink


'De ommekeer' is het verhaal van Petra Mensink, d.d. 18 augustus 2017.
Alles over Petra's werk op bitloos gebied vind je op deze website www.bitloospaardrijden.info. Lees ook Petra's visie op bitloos en meer achtergrondinfo op over mij.
Meer inspirerende verhalen vind je op de pagina Persoonlijke verhalen.

Is mijn verhaal enigszins herkenbaar voor je?

Ik bied je de helpende hand en denk graag met je mee tijdens een vrijblijvend 20 minuten advies call, via de telefoon/whatsapp of een online gesprek. Klik hier of op onderstaande button, of stuur een mail naar petra@bitloospaardrijden.info als je liever via de email contact met me opneemt.

zonder bit rijden les

Wil je beginnen met bitloos paardrijden en heb je allerlei vragen, twijfels en zorgen over de rem, het stuur en controle? En wil je graag zonder bit heerlijk ontspannen en in wederzijds vertrouwen genieten van jullie buitenritten? Maak dan een goede start met de Bitloos Paardrijden starterskit! Klik op de button en ontdek hoe jij de beste start kunt maken en jouw paard nooit meer een bit in hoeft!
bitloos