bitloos paardrijden petra mensink PMC bitloos hoofdstel cursus les

Bitloos Paardrijden

Kennisbank - Online Academy - Webshop PMC bitloos


Ligt jouw zadel goed?

Schoudervrijheid

Wanneer het voorbeen naar voren beweegt, dan beweegt het schouderblad naar achteren. De schouders hebben ruimte nodig om deze achterwaartse beweging te kunnen maken. Is deze ruimte er niet, of wordt de schouderpartij anderszins gehinderd in zijn bewegingen, dan kan het paard zijn passen niet afmaken en zullen zijn passen verkorten, met als gevolg het op de voorhand lopen.
Drukkingen tegen, op of in de schouders veroorzaken tevens spanning, verkramping en atrofie, vaak ook angst, en uiteindelijk pijn.

Voelen en kijken

Of een zadel wel of niet te ver naar voren ligt, is allereerst een kwestie van voelen. Wanneer het paard vierkant staat, dan dient de voorboom (boomzadel), het kopstuk (flexibel zadel) of de pommel (boomloos zadel) minimaal twee vingers achter de schouder te liggen om de schoudervrijheid te waarborgen.
En van de kenmerken waaraan je het kunt zien, is de positie van de voorste singelstoot wanneer deze los naar beneden hangt. Kijk eens naar onderstaande foto.

ligging zadel

De gele lijn ligt vlak achter de schouder en de ellebogen (bij schuine schouders ligt de gele lijn wat verder naar achteren). De groene lijn is de plek waar de voorboom/het kopstuk behoort te liggen. De oranje lijn is waar de voorste singelstoot in het zadel over het algemeen bevestigd is. Wanneer deze oranje lijn (= de voorste singelstoot) op de plek van de gele lijn ligt, dan kun je concluderen dat het zadel te ver naar voren ligt en dat de voorboom/het kopstuk tegen of op de schouders drukt.

Wanneer er voor de ruiter aanleiding is om het zadel verder naar voren te leggen, bijvoorbeeld omdat het zadel anders op de lendenen komt te liggen of dat het zadel anders niet goed op de paardenrug aansluit, dan is de pasvorm van het zadel niet goed voor het betreffende paard.

Anatomie

Ik heb een paar foto's van het paardenskelet van Internet gehaald om verschillende conformaties te laten zien (hoge en lage schoft, en steile en schuine schouders) en heb op ieder skelet lijnen getekend.

ligging zadel

De gele lijn laat zien waar de achterkant van het schouderblad ten opzichte van de elleboog ligt. Het paard links heeft de meest steile schouder en daar ligt de gele lijn het dichtst bij de elleboog (circa 4 5 cm). Bij de andere paarden ligt de gele lijn circa 6 10 cm achter de elleboog. De groene lijn laat zien waar de voorboom/het kopstuk van het zadel behoort te liggen. Deze groene lijn begint circa 6 cm achter het hoogste punt van de schoft en ligt tussen de 3 5 cm (minimaal 2 vingers breed) achter het schouderbad en 7 10 cm (minimaal 4 vingers breed) achter de elleboog.

Singelstoten

Bij vrijwel alle zadels is de voorste singelstoot achter de voorboom/het kopstuk bevestigd; bij het ene zadel er vlak achter en bij het andere zadel op een paar cm afstand. De voorste singelstoot behoort dan ook achter de groene lijn te liggen, op minimaal een handbreedte van de elleboog. Wanneer de voorste singelstoot bij het paard verder naar voren ligt (vlak achter de elleboog) dan weet je vrijwel zeker dat het zadel te ver naar voren ligt en dat de voorboom/het kopstuk tegen of op de schouders drukt en knelt.
Bij sommige zadelmerken is de voorste singelstoot tegen of op de voorboom/het kopstuk bevestigd en ligt de singelstoot op de groene lijn. Ook dan moet er nog steeds een handbreedte ruimte zijn tussen de singel en de elleboog.

Ter vergelijk

Onderstaand een paar foto's waarop je kunt zien dat het zadel op de foto's links telkens te ver naar voren, en rechts op de juiste plek ligt. Zie wat er gebeurt met de ruimte achter de schouders en de ellebogen, en met de positie van het zitvlak en de singelstoten. Ook zal er verschil in schoftvrijheid zijn, wat op deze foto's niet te zien is.
Van de bovenste foto's is de rechter foto helaas erg wazig en donker, maar omdat dit de beste voorbeeldfoto's zijn die ik kon vinden, zet ik ze er toch bij.

ligging zadel

ligging zadel

ligging zadel

Banaansingel

Afhankelijk van de conformatie van het paard en het type zadel kunnen de voorste singelstoten verder dan een handbreedte achter de elleboog liggen. Dit hoeft geen enkel probleem te zijn wanneer de singel en het zadel keurig netjes op hun plek blijven liggen.
Mocht de singel tijdens beweging naar voren op het smalle gedeelte van de buik schuiven, dan kan de singel aan het zadel gaan 'trekken'. In dit geval is een banaansingel een goede optie; het middenstuk van deze singel ligt op het smalste gedeelte onder de buik en de uiteinden liggen met de gespen wat verder naar achteren, waardoor ze beter op de singelstoten aansluiten. De trekkracht op het zadel wordt dan grotendeels opgeheven en het zadel zal stabieler blijven liggen.
Een banaansingel kan overigens alleen een oplossing zijn om de afstand singelplek-singelstoten te overbruggen en het zadel hiermee meer stabiliteit te geven. De banaansingel biedt gn oplossing wanneer het zadel naar voren schuift terwijl de afstand singelplek-singelstoten gering is, of wanneer de voorste singelstoot al vlak achter de elleboog ligt. In deze situaties is de pasvorm van het zadel niet goed voor het betreffende paard.

Hulp en advies

Heb je na het lezen van dit blog interesse in een controle van je zadel en je hoofdstel? Lees dan wat ik voor jou en je paard kan betekenen met een zadel/hoofdstel fitting.

zadelcheck zadelpasservice bitloos hoofstel fitting

Gerelateerde blogs


Ligt jouw zadel goed? is een blog van Bitloos Paardrijden.
Auteur: Petra Mensink d.d. 22 februari 2015.
Copyright 2015 Bitloos Paardrijden, all rights reserved.