bitloos paardrijden petra mensink PMC bitloos hoofdstel cursus les

Bitloos Paardrijden

Kennisbank - Online Academy - Webshop PMC bitloos


De lendenen

In mijn blog De paardenrug heb je kunnen lezen over de lendenen van het paard. Aangezien dit gebied van de paardenrug extra aandacht vraagt, geef ik in dit blog uitleg waarom er geen drukking op de lendenen mag zijn, gevolgd door uitleg over hoe je zelf kunt voelen en zien waar de lendenen beginnen en dus tot waar het zadel mag liggen.

De lendenen

Het paard heeft 6 lumbale oftewel lendewervels. Ze liggen tussen de borstwervels en de sacrale wervels; het is het gebied achter het zadel en voor het bekken.

lendenen paard

De lendewervels hebben geen ribben, maar zijn wervels met lange, brede en vrij dunne dwarsuitsteeksels.

lendenen paard

De lendenstreek is het meest kwetsbare deel van de rug. Hoewel er nauwelijks onderzoek is gedaan naar de effecten van druk op de lendenen, is er wel veel klinische informatie bekend wat de gevolgen zijn van zadels die achter de laatste borstwervel liggen. Een veelvoorkomend gevolg van te lange zadels is namelijk pijn in de lendenstreek.

Nieren

Vlak onder de eerste drie lendewervels liggen de nieren. Wanneer er druk uitgeoefend wordt op de lendenen, dan komt er ook druk op de nieren. Wanneer deze druk veelvuldig en/of langdurig plaatsvindt, zoals door het rijden met een zadel dat te lang is, dan heeft dat schadelijke gevolgen voor het algeheel functioneren van de nieren en dus voor de gezondheid van het paard.
Op deze illustratie is met de gele pijl aangegeven waar de nieren liggen (het rode dingetje) (foto met dank aan deze url).

nieren paard

Gluteus medius

De gluteus medius zijn grote spieren van het heupgewricht die liggen vanaf de laatste borstwervel naar het bovenbeen, dus onder de lendenen. Wanneer je op deze spier zit, en er dus druk op deze spier komt, dan heeft dat behoorlijk negatieve invloed op de bewegingen van de gehele gluteale spiergroep (de bilspieren). Druk en pijn in dit gebied zorgt ervoor dat de spieren verkrampen en verstijven, waardoor het paard zijn passen verkort, impuls verliest en slecht tot geen achterhoeven wil geven bij het bekappen.

Psoas

De psoas spieren lopen van het bovenbeen langs het bekken langs de onderkant van de lendewervels door naar de laatste twee borstwervels. Het zijn de enige spieren die direct verbonden zijn met de wervelkolom en de achterbenen en vormen dus de brug tussen de rug en de achterhand.
De psoas spieren zorgen voor het ondertreden van de achterbenen, het buigen van het heupgewricht, het bollen van de rug, het zakken van het bekken, het ondersteunen van de wervelkolom en SI-gewrichten, en het ontwikkelen van impuls. Een neerwaartse druk en spanning op de psoas spieren zorgt voor aanhoudende pijn in dit gebied. Wanneer de psoas spieren stijf, gespannen en verkrampt zijn, heeft het paard moeite met ondertreden en het bollen van de rug, en daarmee ontstaat weer de circel van stijfheid, verlies van impuls en rugpijn.

Op onderstaande foto staan de gluteal en psoas spieren aangegeven.

psoas spieren paard

Bovenstaand maakt duidelijk dat achter de T18 (de laatste borstwervel) geen druk op de lendenen uitgeoefend mag worden, ongeacht of het een boomzadel, flexibel zadel of boomloos zadel betreft.

Hoe kun je nu weten of het zadel inderdaad niet te lang is en geen druk uitoefent op de lendenen?

Voelen van de T18

Wanneer je paard niet al te dik is, kun je de ribben voelen en dus ook de laatste/achterste rib.

Zet je vingers achter deze laatste rib

T18

Volg de rib met je vingers schuin mee naar boven.

T18

Wanneer je vingers bij de wervelkolom zijn aanbeland, dan is dat het uiterste punt waar het zadel mag liggen.

T18

Belangrijk is dus dat je met de vorm van de rib mee gaat, dus in de ronding mee naar voren richting de wervelkolom.
Dus NIET wat nogal eens gedacht wordt ergens vanaf de rib een rechte lijn naar boven trekken zoals dit:

T18

want dan zit je echt midden op de lendenen.

De plek waar je uiteindelijk op uitkomt, kun je zelf markeren door de haren daar wat omhoog te wrijven.

T18

Inschatten van de T18

Soms zijn de laatste ribben vrij moeilijk te voelen, vooral wanneer je de rib naar boven toe met je vingers wilt volgen, omdat de rib daar steeds wat dieper in de buikholte ligt en niet meer voelbaar is.
Wanneer het voelen en volgen van de laatste rib niet lukt, dan is er een goede leidraad om de T18 redelijk goed te localiseren. Je kunt dit namelijk zien aan het haarkleed.

T18

Je ziet dat op de rug de vacht op een bepaalde plek twee verschillende haarrichtingen heeft, namelijk de ene haarrichting loopt van linksboven naar rechtsbeneden en de andere haarrichting loopt van rechtsboven naar linksbeneden. Beide haarrichtingen komen in een gebogen lijn samen.

T18

Volg deze lijn naar boven en je hebt de T18 gevonden.

T18

Zoek deze locatie maar eens op bij je paard, het liefst wanneer het paard gezadeld is. Beter is nog in het zadel te gaan zitten en iemand anders de T18 te laten localiseren, en met de vingers te voelen of er achter de T18 drukking is. Zorg er in ieder geval voor dat de voorboom/het kopstuk van het zadel circa 2 vingers achter de schouders ligt. Het komt namelijk veel voor dat ruiters het zadel te ver naar voren op de rug leggen, zodat het lijkt dat het zadel niet te lang is; lees ook mijn blog Ligt jouw zadel goed?.

Diverse illustraties met dank aan www.scienceofmotion.com en www.rodnikkel.com.
Op verzoek van de mensen achter deze laatste website de voetnoot dat de 'T18-regel' volgens hen niet geldt voor western zadels, omdat westernzadels dermate lang zijn dat ze de druk op de lendenen zouden verdelen en daarom niet (of minder) schadelijk zouden zijn. Om enkele van hun foto's van hen te mogen plaatsen, hebben ze mij verzocht deze link te plaatsen.

Hulp en advies

Heb je na het lezen van dit blog interesse in een controle van je zadel en je hoofdstel? Lees dan wat ik voor jou en je paard kan betekenen met een zadel/hoofdstel fitting.

zadelcheck zadelpasservice bitloos hoofstel fitting

Gerelateerde blogs


De lendenen is een blog van Bitloos Paardrijden.
Auteur: Petra Mensink, d.d. 27 september 2012.
Copyright ©2012 Bitloos Paardrijden, all rights reserved.