bitloos paardrijden petra mensink PMC bitloos hoofdstel cursus les

Bitloos Paardrijden

Kennisbank - Online Academy - Webshop PMC bitloos


Het kruislings systeem

bitloos hoofdstel rijden sidepull kaptoom optoming les cursus aanleuning

Dit zijn bijvoorbeeld de PMC Croce en Bitless Bridle van dr. Cook.
Werkingsprincipe: druk verdeeld over het gehele hoofd. Als je rechts vraagt, krijgt het paard aan de linkerkant lichte druk op de wang en andersom. Bij het halthouden komt er gelijkmatige druk op het hele paardenhoofd.

Werking

Deze tekening laat de werking van de kruislingse riempjes of koorden van het hoofdstel zien wanneer we van beneden naar boven naar de onderkant van de kaak zouden kijken. Om het paard te sturen, is het aannemen van een teugel (de groene pijl) voldoende om een lichte druk te geven op de hele andere kant van het hoofd, vanaf de nek tot de onderkaak (rode pijlen) en over de neusbrug. Om een paard te laten halthouden, is het aannemen van beide teugels voldoende om de druk rondom het hoofd uit te oefenen.

bitloos hoofdstel rijden sidepull kaptoom optoming les cursus aanleuning

Er wordt weleens gedacht dat een paard moet wennen aan het kruislings syteem, omdat het "tegengesteld" zou werken vanwege de kruislingse riempjes of koorden kruislings langs de wangen en achter de kaken lopen. Dit is een misvatting.
Bij een bit krijg je als je de rechterteugel aanneemt, (ook) drukkracht links. Immers, het bit zit aan de rechterkant niet aan het hoofd vast, en als het bit aan de linkerkant geen ring zou hebben (en ook nog eens d.m.v. een sperriem op zijn plek gehouden zou worden), zou je het bit gewoon door de mond heen trekken. Dit is het duidelijkst wanneer je naast het hoofd van je paard gaat staan en de teugel rechts naar je toe haalt; kijk wat er gebeurt.

Ook bij een gewone ophouding vanaf de rug van je paard, die in een andere richting plaatsvindt dan staand naast je paard (meer naar achteren en omhoog), is de werking tussen beide optomingen precies hetzelfde. Wanneer je met bit vanaf de rug de rechterteugel aanneemt, krijg je naast drukkracht op de linkerkant ook wat achterwaartse druk op het bit aan de rechterkant. Ook die heb je gewoon bij het bitloze hoofdstel. Het riempje dat onder de kin door naar links kruist, zit immers aan de rechterkant ook nog vast aan de neusriem en geeft ook daar zijn druk door. Zou dit riempje helemaal los wapperen en alleen links vast zitten, dan had je dit niet en zou je met een ophouding rechts het hoofd naar links trekken.

Met een bit wil je paard ook naar rechts bij een ophouding alleen aan de rechterkant. Ga maar eens recht stilstaan en geef geen enkele andere hulp, behalve een ophouding rechts; je paard buigt dan echt niet naar links. De rechterkant wordt echter de buitenkant, doordat je je paard door middel van de zit en eventueel iets ondersteuning van de binnenteugel naar links buiging of stelling laat nemen. De (rechter) buitenteugel kan dan deze houding en de nageeflijkheid onderhouden, doordat de positie van de teugel en daarmee de richting van de druk nu niet meer (vanaf het paardenhoofd gezien) puur van rechts komt maar meer van achteren, in de richting van de ruiter. Dit werkt met het kruislings systeem precies hetzelfde, waar alleen de druk op een andere plek uitkomt.

Doordat je met de buitenteugel werkt tegen de schouder (de buitenteugel breng je naar de schouder, hierdoor sluit je buiten op, en maak je binnen vrij) kun je een buitenteugeloefening uitvoeren. Bij het kruislings systeem werkt dat precies hetzelfde. Achterwaartse druk werkt dan niet in op de mondhoek (zoals bij een bit), maar op de bovenkant van de neus. Dat puur zijwaartse trekkracht (recht van het paardenhoofd af) zich uit in drukkracht tegen de andere kant, dat is in beide gevallen hetzelfde. Maar ook een achterwaartse hulp resulteert gewoon in achterwaartse druk. Het zou dus (los van de aangeleerde voorkeuren van je paard) hetzelfde effect moeten hebben.

kaakgekruist kingekruist bitloos hoofdstel

Mennen

Het kruislings systeem is ook geschikt als menhoofdstel. Hier zijn erg goede ervaringen mee bekend.

bitloos hoofdstel rijden sidepull kaptoom optoming les cursus aanleuning