bitloos paardrijden petra mensink PMC bitloos hoofdstel cursus les

Bitloos Paardrijden

Kennisbank - Online Academy - Webshop PMC bitloos


Het tongbeen van het paard (Hyoid Apparatus)

Het tongbeen; wat is het, wat doet het en waarom is het zo belangrijk om hier kennis over te hebben?

De illustratie zijn afkomstig van Google.

tongbeen paard hyoid apparatus

Het tongbeen is een U-vormige botstructuur die onder-/achterin de kaken ligt. Het tongbeen bestaat aan weerszijden uit 5 verschillende botjes; tympanohyoid, stylohyoid, epihyoid, ceratohyoid en thyrohyoid, en de basohyoid is de verbinding tussen beide helften. Over de lengte van het langste botje (de stylohyoid) ligt de mylohyoideus zenuw die zorgt voor innervatie van de omliggende spier- en andere weefsels.
Het tongbeen biedt ondersteuning aan de tong en de onderkaak.

tongbeen paard hyoid apparatus

Het tongbeen biedt aanhechting voor ongeveer 20 spieren inclusief de tong, pezen, gewrichtsbanden, het strottehoofd en de keelholte. Deze spieren lopen naar het borstbeen, de basis van de nek, onder het schouderblad en de onderkaak.
Kenmerkend is dat het tongbeen zelf niet aan de rest van het skelet is bevestigd. Dit betekent dat het tongbeen een grote rol speelt bij de bewegingen van de tong, de voorbenen en de schouders en daarmee een essentiële rol heeft in het welbevinden en de prestaties van het paard tijdens het rijden en trainen.

tongbeen paard hyoid apparatus

Vanwege de spieraanhechtingen en de ligging vlakbij de luchtpijp heeft het tongbeen tevens een directe invloed op de ademhaling van het paard. Er zijn 3 ademhalingsspieren die in het het bovenste deel van het borstbeen (manubrium) lopen en craniaal naar het hoofd doorlopen naar het tongbeen. Contractie van deze spieren resulteert in het achterwaarts trekken van het tongbeen en het strottenhoofd, wat zorgt voor verwijding van de bovenste luchtwegen. Iedere disbalans in het tongbeen kan de ademhalingscapaciteit van het paard beperken.

tongbeen paard hyoid apparatus

Het tongbeen is tevens verantwoordelijk voor proprioreceptie. Proprioceptie is het vermogen om te voelen waar je loopt en dit is uitermate belangrijk voor het paard. Zonder proprioceptie zou het paard ons niet veilig kunnen dragen. Wanneer er spieren onder spanning staan, beperken ze de functie en beweging van het tongbeen en het proprioreceptievermogen van het paard.

Kortom, het tongbeen is een essentieel onderdeel van zowel de biomechanische bewegingen als de ademhaling als het welbevinden van het paard.
Daarom is het van het grootste belang dat het tongbeen goed gebalanceerd is en dat de tong ontspannen in de mond ligt en vrij kan bewegen.

tongbeen paard hyoid apparatus

Symptomen van disbalans en kwetsuren in het tongbeen

Een niet goed gebalanceerd of beschadigd tongbeen herken je bij het paard bijvoorbeeld aan:
- scheef lopen
- één teugel 'vasthouden' c.q. 'strak' zijn aan één kant
- spanning in de voorbeenbewegingen, korte passen
- ongelijkheid in het naar voren brengen van de voorbenen
- onrustig zijn met de mond en/of tong
- het bit niet in willen of niet 'accepteren'
- moeilijk aan de hulpen zijn
- niet soepel, vrij, ontspannen en in vertrouwen kunnen bewegen
Paarden met disbalans of een kwetsuur in het tongbeen kunnen ook lijden aan hoofdpijn en nekpijn, wat vervolgens kan leiden tot hoofdschudden en andere gedragingen.

tongbeen paard hyoid apparatus

Oorzaken van disbalans in het tongbeen

Er zijn verschillende oorzaken die de functie van het tongbeen belemmeren en daarmee de bewegingen en het welbevinden van het paard negatief beïnvloeden.

  • Een oorzaak kan zijn spanning op c.q. pijn in de nek, wat veelal veroorzaakt wordt door de manier van rijden (ruiter) of gedragingen met een halster om (zoals achteruit of opzij deinsen, uitbreken, hangen).
  • Een andere oorzaak is stijfheid of pijn in de schouder(s), bijvoorbeeld door een niet goed liggend of passend zadel.
  • Een strakke neus- of sperriem.
  • Tijdens het rijden niet toestaan dat het paard zijn hoofd en hals vrij beweegt.
  • Harde ruiterhanden, stevig teugelcontact en het gebruik van "hulp"teugels.
  • Ook onjuiste bekapping en hoefonderhoud kan een oorzaak zijn, doordat dit spanning in het voorbeen, de schouder en daarmee in het tongbeen kan veroorzaken.
  • Daarnaast is goed gebitsonderhoud belangrijk om het gebit en de kaak in balans te houden. Disbalans kan zorgen voor verstoring van de kaakgewrichten en het neusbeen, wat weer een negatieve invloed heeft op het tongbeen.
  • Een oorzaak die vaak nog onderschat wordt, is wanneer de tong (door de dieren- of tandarts) ruw vastgepakt en uit de mond getrokken wordt om de mond of het gebit te inspecteren. Dit verstoort niet alleen de balans van het tongbeen, er kan zelfs een botje van het tongbeen breken en de zenuw kan beschadigen, met als gevolg gedeeltelijke of totale tongverlamming.
  • Het tongbeen wordt enorm belast door het 'in de krul' c.q. 'aan de teugel' rijden, en wordt extreem hoog belast wanneer het paard in hyperflexie/rollkur wordt gereden.
  • En een veel voorkomende oorzaak is het bit en het bitgebruik. Doordat het bit druk uitoefent op de tong, kan de tong niet ontspannen in de mond liggen en niet vrij bewegen. Deze spanning in de tong loopt door naar het tongbeen en daarmee via de aangehechte spieren ook naar de rest van het lichaam.

Verhelpen

Eenmaal ontstane problemen in het tongbeen kun je - afhankelijk van de oorzaak - laten behandelen door een osteopaat, tandarts/gebitsverzorger, bekapper of dierenarts.
Voorkom hiermee wel dat je slechts aan symptoombestrijding doet en zorg er voor dat de problemen niet opnieuw ontstaan.

tongbeen paard hyoid apparatus

Problemen voorkomen

Nu je de oorzaken weet, is het voor de hand liggend hoe je problemen in het tongbeen kunt voorkomen.
Eén van de grootste boosdoeners kun je meteen al elimineren, namelijk het bit.

tongbeen paard hyoid apparatus

Je helpt je paard hoe dan ook door bitloos te rijden. En kies dan voor een zacht bitloos hoofdstel, zodat je daarmee niet de mogelijkheid hebt om alsnog je paard 'in de krul' c.q. 'aan de teugel' te rijden en een hoge, pijnlijke druk op de nek en de neus van je paard uit te oefenen. De meest zachte & comfortabele hoofdstellen zijn die van PMC; je vindt ze hier in de webshop.
Ook kan ik jou helpen een goede, bewuste en zachte bitloze ruiter te worden. Vanaf het besluit om de overstap naar bitloos te maken t/m het heerlijk buitenrijden in ontspanning, rust en vertrouwen heb ik namelijk alle tools voor jou. Je vindt ze bij de online cursussen van Bitloos Paardrijden.

Hulp en advies

Heeft dit onderzoek je aan het denken gezet? En wil jij je paard niet meer met een bit rijden?
Laat mij je dan helpen om bitloos verder te gaan met je paard.

paard bit impact paardenmond

Gerelateerde blogs


Het tongbeen van het paard is een blog van Bitloos Paardrijden.
Auteur: Petra Mensink, d.d. 28 juni 2019.
Copyright ©2019 Bitloos Paardrijden, all rights reserved.
Alle illustratie zijn afkomstig van Google.

Wil je beginnen met bitloos paardrijden en heb je allerlei vragen, twijfels en zorgen over de rem, het stuur en controle? En wil je graag zonder bit heerlijk ontspannen en in wederzijds vertrouwen genieten van jullie buitenritten? Maak dan een goede start met de Bitloos Paardrijden starterskit! Klik op de button en ontdek hoe jij de beste start kunt maken en jouw paard nooit meer een bit in hoeft!
bitloos