bitloos paardrijden petra mensink PMC bitloos hoofdstel cursus les

Bitloos Paardrijden

Kennisbank - Online Academy - Webshop PMC bitloos


Reactie op Bit Vlogazine "Zou iedereen zonder bit moeten rijden?"

Discussie: Zou iedereen zonder bit moeten rijden?

Een discussie tussen Eva Roemaat en Jesse Drent (vrijheidsdressuur), Imke Schellekens-Bartels (dressuuramazone), Bianca Schoenmakers (springamazone) en Rieky Young (reiningamazone).
Bit Vlogazine 27 juni 2018

Rieky: “Ik begin zonder bit als ik een paard africht. Wij beginnen met een bosal – een gevlochten leren neusriem – omdat het paard als het vier of vijf jaar is zijn tanden wisselt en ik dan niet te veel in de mond wil komen. Maar daarna gaat er weer een bit in.”

Goed zo, bitloos inrijden is zo belangrijk! De mond en de kaken zijn met name in de eerste 5 levensjaren enorm gevoelig en kwetsbaar, daar moet je niet ook nog met een bit gaan inwerken.

Imke: “Als je een paard africht, in elk geval in de dressuur, leer je het paard eerst in balans lopen en daarna een bepaalde aanspanning in zijn lichaam te krijgen, waardoor hij de gewenste houding krijgt en de oefeningen kan uitvoeren. Het bit zorgt ervoor dat je de energie die je aan de achterkant opwekt, aan de voorkant kunt begrenzen. Daardoor spant de denkbeeldige boog over de rug van het paard aan. Als jij niets aan de voorkant hebt om de energie te begrenzen in het paardenlichaam, kun je een paard niet leren aangespannen te lopen. En volgens mij leert iemand als Alizée Froment haar paarden ook met een bit in aanspanning lopen, maar op het moment dat ze dat kunnen, neemt ze het bit weg.”

Een paard kan pas in balans lopen wanneer hij de vrijheid heeft om zijn hals en hoofd te bewegen. Die mogelijkheid hebben de paarden in de dressuursport niet.
Met een bit kun je het paard inderdaad begrenzen, maar dat kan ook met een bitloos hoofdstel, met een neckrope, en zelfs met je zit en energie.
Bovendien, wat is begrenzen? In de praktijk is dat gas geven en remmen tegelijkertijd, en dat is nou net wat onmogelijk is en waar het paard knettergek van wordt.

Bianca: “En dan zegt een echte criticaster: ‘Maar die aanspanning van voor kun je ook krijgen met een bitloos hoofdstel.’”

Dat klopt helemaal.

Imke: “Oké, maar dan gaat de discussie over wat vriendelijker is: rijden met een bit of met een bitloos hoofdstel dat op de neus inwerkt. Bewijs mij maar eens dat een neusriem vriendelijker is dan een bit, ik denk namelijk van niet.”

Dat 'bewijs' ligt voorhanden. Kennis van de anatomie van de paardenmond en de tong van het paard alleen al is voldoende om in te zien dat een bit altijd pijnlijker en schadelijker is dan een neusriem.
Dat Imke 'denkt' van niet, is ook best kwalijk te noemen. Je rijdt op topniveau en 'je denkt' dat een bit geen kwaad kan en dat een neusriem niet vriendelijker is dan een bit.
Lees mijn artikelen Anatomie van het paardenhoofd, Zo hard of zo zacht als de ruiterhand en De tong van het paard.

Bekijk ook mijn video over de gevoeligheid van de mond en de neus van het paard:

En over de tong van het paard:

Bianca: “Dat ben ik met Imke eens. Bovendien denk ik dat veel paarden minder goed of trager reageren op de neus.”

Paarden reageren op druk en de pijnbeleving bij die druk. Als ik op jouw voet ga staan, wanneer reageer jij sneller, als ik met een naaldhak op je voet ga staan of als ik met een platte schoen of laars op je voet ga staan?
Tegelijkertijd reageert een paard al op de meest minieme druk van een vlieg, wat aangeeft dat een paard een super gevoelig dier is dat helemaal geen hoge druk en pijn nodig heeft om te reageren.

Als een paard van jongs af aan gewend is geraakt aan een hoge druk, en afgeleerd heeft om op een zeer lage druk te reageren, dan heb je zelf zijn pijntolerantie verhoogd.

Lees ook mijn blog Er zijn paarden die geen druk op de neus verdragen?

Bekijk mijn video met uitleg over druk, 'Pressure for the horse - bit and bitless':

Imke: “Wij rijden hier regelmatig met teugeldrukmeter. Ik heb gezien welke druk er op de neus komt met een bitloos hoofdstel. Dan schrik je je helemaal te pletter. Bij een jong paard heb ik ook nog wel meer druk en een langere ophouding nodig, maar dat wordt steeds minder naarmate je paard beter is afgericht, totdat je een heel lichte, snelle ophouding kunt maken.”

Een teugeldrukmeter meet de kracht die de ruiter op de teugels zet. Druk kun je niet meten. Als je de druk wilt weten (in de mond, op de neus, op de nek/poll), dan moet je gaan rekenen, en dat doe je door die teugelkrachten op beide teugels te delen door het oppervlak waar het bit contact maakt met de lagen, tong, mondhoeken, voorste kiezen en verhemelte, of waar de bitloze neusriem contact maakt met de neus. Imke kijkt alleen naar de hoeveelheid kracht die zij/anderen gebruiken, en dat is dus schandalig veel.

Dat Imke zich te pletter is geschrokken, zou een eyeopener moeten zijn. Het maakt namelijk duidelijk hoeveel kracht er voor nodig is om het paard in de krul te rijden en daarmee hoeveel druk en pijn het paard moet ervaren om in die houding te lopen. En het geeft aan dat er op totaal verkeerde manier gereden wordt; een paard behoort niet in de krul getrokken te worden en daarmee zogenaamd 'over de rug' gereden te worden.

Als je het paard in de krul en de rollkur wilt hebben, dan moet je bitloos inderdaad véél harder aan de teugels trekken, omdat de druk voor het paard lager is dan bij een bit. En ja, hoe harder de ruiter trekt, hoe hoger de teugelkracht die gemeten wordt. Maar dan heb je het dus alleen over de kracht op de teugels, en niet over de druk op de neus of in de mond, want die is op de neus - vanwege het oppervlak en het materiaal - altijd lager dan in de mond. En dit is precies van Imke ervaren heeft, alleen legt ze het verband niet.
Bitloos in de krul rijden gaat daarom ook zelden tot niet lukken, omdat je de druk en pijn op de neus nooit net zo hoog punt opvoeren als de druk in de mond.
Dit is hoe Imke rijdt:

Imke Bartels

En dit ga je met een bitloos hoofdstel echt niet voor elkaar krijgen. Dat maakt bitloos niet 'minder' en al helemaal niet zoals Imke denkt 'slechter'. Het toont jùist aan dat een bit veel scherper inwerkt, waardoor het paard geen andere keus oftewel geen andere uitweg heeft dan in die krul te gaan lopen.

Rieky: “Een paard moet naar school. Naarmate hij hoger geschoold wordt, heb je minder nodig om tot hetzelfde resultaat te komen. De hulpen worden steeds kleiner en de fijne afstemming beter.”

De hulpen worden voor de ruiter steeds 'kleiner en fijner', nièt voor het paard. Hoe scherper de bitten, hoe hoger de druk en hoe meer pijn het paard lijdt. De ruiter hoeft nauwelijks iets te doen en dat is inderdaad heel 'fijn' voor de ruiter. Maar de impact voor het paard is enorm.
Lees mijn blogs Fijne, subtiele en duidelijk hulpen en Druk bij paardrijden en bekijk mijn video waarin ik uitleg geef over druk, drukverdeling en hefboomwerking.

Eva: “Dus jullie gebruiken het bit als communicatie- en trainingsmiddel. Het is niet bedoeld om een paard onnodig in de mond te zitten of pijn te doen.”

Open deur.

Imke: “Natuurlijk niet. We rijden een jong paard ook niet meteen met stang en trens. Dat komt pas verder in de opleiding.”

Hoe verder in de opleiding, hoe zwaarder het ijzergeschut. Dus je begint met een beetje pijn, steeds wat meer pijn en je eindigt met lijden en hulpeloosheid.

Bianca: “De springsport is misschien net iets anders. Een springpaard moet zelf willen. Je kan hem niet over een parcours van 1,60 meter dwingen. Er moet dus temperament in zitten. Maar dat temperament moet je wel kunnen sturen, daarom hebben springruiters er vaker een speciaal bit in hangen.”

bitloos springen

Hoewel met een hackamore, kan het ook zo:

bitloos springen

Imke: “Dat vind ik best bijzonder: in de dressuur wordt er heel moeilijk gedaan over stang en trens, terwijl je bij het springen nooit iemand hoort over de bitten.”

Dat is niet helemaal waar. In de springsport wordt nog wel nagedacht en zien we steeds meer springruiters bitloos springen. Wel met een hackamore, dus een hefboomwerking, maar dat is al een hele verbetering ten opzichte van de dressuursport waar twee scherpe bitten in de mond verplicht zijn.

Bianca: “Het is gewoon niet te vergelijken. Onlangs is de eerste hunterwedstrijd geweest in Ermelo. Daarbij gaat het om rijstijl en zo mooi mogelijk over het parcours gaan. Maar dat zijn sprongen van 1,20 meter. Daar kom ik ook op mijn sloffen overheen. Als je een hindernis van 1,60 meter voor je hebt, moet er wel even wat meer gebeuren.”

Is er ooit bitloos deelgenomen aan hunting, waaruit is gebleken dat bitloos hunting onmogelijk is?

Imke: “Dan heb ik een kritische vraag: moet het per se 1,60 meter hoog zijn? Twintig centimeter lager kan toch ook? Waarom moet het zo hoog?”

Stelde Imke ook maar eens kritische vragen over de effecten van bitgebruik.

Bianca: “Omdat er anders te veel mensen in de top komen en foutloos blijven. Nu al zijn er veel meer ruiters die een dik parcours kunnen winnen dan vroeger. De paarden zijn ook stukken beter geworden. De parcoursen technischer maken is ook niet mogelijk, ze zijn al zo technisch. Op de Olympische Spelen zijn de balken zo licht: als je er iets overheen veegt, rollen ze er al af. Nog technischer zou te gevaarlijk zijn voor de paarden.”

Imke: “Aha. In de dressuur zijn de paarden ook steeds beter geworden, al rijden wij altijd dezelfde oefeningen. De scores zijn wel erg omhoog gegaan. Te veel, op een gegeven moment was het zelfs zo dat met hoe meer spektakel er werd gereden, hoe hoger de punten waren. Gelukkig zijn ze daar weer wat van teruggekomen. Ook omdat het welzijn van paarden daaronder lijdt. En ik vind het zelf ook veel mooier: niet te spectaculair, maar juist harmonieus en alsof het vanzelf gaat.”

Harmonie met twee scherpe bitten in de gevoelige paardenmond is een illusie.

Bianca: “Zo heb ik, springruiter, op Indoor Brabant twee dagen dressuur zitten kijken. Isabell Werth won, gewéldig was dat, zo mooi.”

Imke: “Inderdaad. Het is ook niet verkeerd dat er discussie is, dat is soms nodig om zaken te veranderen. Kijk naar de eventing. Daar was enorm veel kritiek op, het zou dieronvriendelijk zijn. Toen zijn de hindernissen aangepast en is de nadruk meer op de dressuur komen te liggen. Dat hebben ze heel goed gedaan. In de dressuur is die omschakeling ook bezig, gelukkig.”

Gelukkig maar. Nu nog een andere rijstijl als vereiste, een verbod op stang & trens en de rollkur, en afschaffing van de bitverplichting.

Het bit veroorzaakt zoveel ellende, angst en pijn. Gelukkig zijn steeds meer mensen hier bewust van en wordt er steeds meer bitloos gereden. Alleen in de wedstrijdsport is bitloos helaas nog een grote no-go, terwijl juist daar elke vorm van pijninwerking verboden zou moeten zijn.

Hulp en begeleiding

Zou jij ook bitloos willen rijden? Of rijd je al bitloos, en gaat dat nog niet zoals je zou willen? Of denk je dat jouw paard niet bitloos gereden kan worden?
Dan kom ik graag bij je langs voor een bitloos consult om alles samen met jou te bekijken en door te nemen (zie mijn werkgebied).
Een andere mooie optie is de online cursus Mèt je paard rijden.

Mèt je paard rijden

Wil jij ook niet langer dat het bit of de hackamore en het wantrouwen tussen jou en je paard in staat? En wil je werken aan je vertrouwen en aan een diepere en hechtere band met je paard? Zou jij ook dusdanig willen rijden dat je de teugels, en in ieder geval de pijninwerking van het bit of de scherpe neusriem, niet meer nodig hebt?
Wil je jezelf ontwikkelen als ruiter en als partner van je paard, meer kennis hebben over het wezen paard en waarom jullie samenwerking is zoals hij is, en vooral hoe het kan zijn? Zodat je straks heerlijk ontspannen bitloos in vertrouwen kunt gaan genieten met je paard?
Schrijf je dan in voor de online cursus Mèt je paard rijden.

bitloos

Gerelateerde blogs


Reactie op de discussie: Zou iedereen zonder bit moeten rijden? is een artikel van Bitloos Paardrijden.
Auteur: Petra Mensink, d.d. 28 juni 2018.
Copyright ©2018 Bitloos Paardrijden, all rights reserved.

Wil je beginnen met bitloos paardrijden en heb je allerlei vragen, twijfels en zorgen over de rem, het stuur en controle? En wil je graag zonder bit heerlijk ontspannen en in wederzijds vertrouwen genieten van jullie buitenritten? Maak dan een goede start met de Bitloos Paardrijden starterskit! Klik op de button en ontdek hoe jij de beste start kunt maken en jouw paard nooit meer een bit in hoeft!
bitloos