www.bitloospaardrijden.info

De ruiterhand

De ruiterhand; een belangrijk onderdeel tijdens het rijden.

Wat is het effect van de ruiterhand op de mond c.q. het hoofd van het paard, heb je daar al eens over nagedacht? Of je nu met of zonder bit rijdt, de inwerking van de ruiterhand blijft altijd bestaan. De ruiterhand is, naast zit en benen, een belangrijke verbinding tussen ruiter en paard.

De teugel dient te allen tijde een zachte, elastische verbinding te zijn tussen de hand van de ruiter en de neus/hoofd (of bij een bit: de mond) van het paard. De hand ontvangt de energie die de ruiter van achteren opwekt met zijn zit- en beenhulpen. Zonder het opwekken van de energie van de achterhand valt er weinig te ontvangen aan de voorkant. Hoeveel ruiters zijn zich bewust dat een ruiterhand ontvangt en geeft, en NOOIT neemt?

Aanleuning is het resultaat van een vertrouwenverbinding die van de neus/hoofd (of mond) uitgaat via de teugel naar de hand van de ruiter. De teugel is de lijn waarlangs de ruiter zijn informatie aan het paard doorgeeft. Elke verstoring door een los contact of blokkade roept misverstanden en verkeerde interpretatie door het paard op.

Een voorwaarts gerichte elastische verbinding waarbij de elasticiteit naar behoefte van minimaal naar maximaal kan worden versterkt, is waar je als ruiter naar dient te streven. Aanleuning is een effect waar geen kracht aan ten grondslag ligt.

Nageven betekent dat het paard bereidwillig meegaat in de inwerkingen van de ruiter (de zit-, been- en teugelhulpen), dit tegenover weerspannigheid vasthouden en protesterend. Zonder aanleuning is er geen nageeflijkheid en andersom.

De neusriem bij het bitloze hoofdstel is net als het bit géén rembekrachtiging.

De invloed van de ruiter is van groot belang. De methode Centered Riding gaat uit van comparable parts ofwel vergelijkende delen. Bijvoorbeeld, als de ruiter zijn kaken spant en zijn nek spant met als gevolg spanning in de armen en handen, zal het paard ook zijn kaak vastzetten, zijn nek/hals vastzetten en zijn schouders vastzetten.
Tijdens het rijden blijft belangrijk dat je ademhaling zo natuurlijk mogelijk en je zwaartepunt in je bekken is, waardoor je zit stabiel en beweeglijk is. Allemaal belangrijke ingrediënten voor een paardvriendelijke ruiterhand die graag door het paard wordt aangenomen vanwege het vertrouwen in de ruiter.

Daarnaast zijn er vele andere zaken die de ruiterhand beïnvloeden, zoals de positie van de hand ten opzichte van de pols c.q. onderarm, gesloten vingers of juist open vingers of een open hand, zelfs je duim plat of licht gebogen heeft effect op de neus/hoofd (of mond) van het paard. Vanaf de rugzijde van je hand hoort er een rechte lijn naar je onderarm te gaan, dus geen knik bij de pols. Op deze manier kan het polsgewricht indien nodig bewegen en is zo soepel en flexibel zodat het hoofd van het paard gevolgd kan worden. Door met twee ruiters tegenover elkaar te gaan zitten waarbij één de neusriem (of het bit) vasthoudt en de ander de teugels, kun je met de verschillen van handpositie, vingerpositie, ademhaling, geven, nemen, rijden vanaf je centrum, afwenden e.d. spelen en bewustworden van het effect van je hand op je paard.

Oefening: winkelwagentje

Een goede oefening kun je doen in de supermarkt wanneer je boodschappen doet.
Terwijl je rijdt met de winkelkar trek je iedere stap de kar naar je toe. Nu zul je zeggen, ja doei, dat doet pijn aan mijn schenen. Dat klopt. Een winkelwagentje gaat altijd voorwaarts of staat stil, net als de ruiterhand. Ook sturen met het winkelwagentje doe je door de buitenhand in de richting te sturen waar je naar toe wilt in plaats van je binnenhand naar je toe halen. Het wagentje zal niet door de bocht gaan als je met je binnenhand trekt. Als je dit hebt gedaan, neem je deze ervaring mee te paard en ervaar het verschil. Houd contact met je paard en zorg dat je duidelijk en zacht bent voor je paard.

De positie van de ruiterhand is vanaf de schouder een afhangende bovenarm en vanaf de elleboog een lijn naar de mond ofwel neus/hoofd van het paard. Doe alsof je teugel het verlengde is van je armen. Te lage handen breken de lijn naar het paard zijn neus en het zorgt dat je gewrichten niet meer goed kunnen functioneren; dit maakt zachtheid en effectiviteit niet mogelijk. Doet je paard zijn hoofd omhoog, breng dan zelf je handen ook wat hoger. Je kunt zo geen overmatig druk geven op de neus/hoofd (of met bit op de lagen/tong) en je paard zal vanzelf zijn hoofd laten zakken wanneer je je handen wat omhoog brengt. Zorg dat je paard voorwaarts blijft voor het been en indien hij te snel gaat, rijd dan veel cirkels en wees jezelf bewust van je ademhaling, je centrum, zorg voor zachte ogen en balans in jezelf.

Artikel voor Bitloos paardrijden, van Margreet Bouwmeester, Certified Centered Riding instructor level III, Alona voor paard en mens.